
Βρεφική τερηδόνα: Αιτίες, συμπτώματα και πρόληψη
Τι είναι η τερηδόνα;
Η τερηδόνα είναι η πιο συχνή νόσος των δοντιών. Πρακτικά είναι η προοδευτική καταστροφή της οδοντικής ουσίας, η οποία εμφανίζεται με την μορφή κοιλοτήτων (τρυπών).
Είναι πολύ σοβαρή νόσος, καθώς ναι μεν μπορεί στην αρχή να αφορά την εξωτερική σκληρή οδοντική επιφάνεια (σμάλτο/ αδαμαντίνη) των δοντιών, όμως αν δεν αναχαιτιστεί, προσβάλλει και τα εσωτερικά οδοντικά στρώματα, φθάνοντας συχνά ως και το νεύρο του δοντιού, ενώ αρκετά συχνά προσβάλλει και τις επιφάνειες της ρίζας του δοντιού, στην περιοχή κάτω από τα ούλα, οδηγώντας ακόμα και σε πιθανή απώλεια του δοντιού.
Πώς σχηματίζεται;
Η οδοντική πλάκα, δηλαδή η μαλακή ‘’λάσπη’’ που σχηματίζεται σε όλες τις επιφάνειες των δοντιών περιέχει μικρόβια, τα οποία οργανώνονται μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο. Τα μικρόβια αυτά, διασπούν τα σάκχαρα των τροφών και παράγουν πολύ επικίνδυνα οξέα, τα οποία αρχίζουν και διασπούν την σκληρή οδοντική επιφάνεια.
Σε αρχικά στάδια, η τερηδόνα εμφανίζεται ως καφέ/ σκούρες κηλίδες , οι οποίες είναι μαλακές στην πίεση των εργαλείων που τοποθετεί ο οδοντίατρος. Όσο μένουν, εξελίσσονται σε πιο βαθιές και σκούρες βλάβες. Σε προχωρημένη τερηδόνα, μπορεί να εμφανιστούν και μεγάλες τρύπες, ή και κατάγματα στα γειτονικά τοιχώματα του δοντιού.

Πονάει η τερηδόνα;
Στα αρχικά της στάδια η τερηδόνα δεν πονάει. Μάλιστα αν ξεκινήσει σε πιο δυσπρόσιτες περιοχές των δοντιών, όπως είναι οι επιφάνειες ανάμεσα σε γειτονικά δόντια δεν γίνεται ορατή από το άτομο και ο οδοντίατρος μπορεί να την εντοπίσει καλύτερα με τη λήψη των κατάλληλων ακτινογραφιών. Όσο προχωράει προς τα εσωτερικά στρώματα του δοντιού, αρχίζουν συνήθως να εμφανίζονται συμπτώματα όπως ευαισθησία στο κρύο, στη μάσηση, μέχρι και έντονος ή και πολύ οδυνηρός πόνος.
Μπορεί να εμφανιστεί σε πολύ μικρές ηλικίες;
Η τερηδόνα μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και σε μωρά και μάλιστα συχνά περιγράφεται ως μια επιθετική μορφή φθοράς των νεογιλών δοντιών, είναι η λεγόμενη βρεφική τερηδόνα ( ECC/ Early Childhood Caries). Αρχικά βλέπουμε στα δόντια του μωρού λευκές ή καφέ κηλίδες, οι οποίες αν μείνουν εξελίσσονται σε κοιλότητες/τρύπες και μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές φλεγμονές ή αποστήματα.
Ποιες οι αιτίες για την βρεφική τερηδόνα;
Η πιο συχνή αιτία για την εμφάνιση της βρεφικής τερηδόνας, είναι η παρατεταμένη χρήση του μπιμπερό και ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας, σε συνδυασμό με υγρά που περιέχουν γλυκαντικές ουσίες, όπως είναι το γάλα και οι χυμοί. Το ίδιο ισχύει και όταν ο θηλασμός είναι παρατεταμένος.
Στις παραπάνω καταστάσεις, τα δόντια βρίσκονται συνεχώς σε ένα υγρό περιβάλλον με σάκχαρα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να επιτευχθεί η απαραίτητη άμυνα/ επαναμεταλλικοποίηση των δοντιών. Γι’ αυτό και σε τέτοιες καταστάσεις, όπως είναι το ονομαζόμενο ‘’σύνδρομο του μπιμπερό’’, συνήθως βλέπουμε τις βλάβες να ξεκινήσουν στα μπροστινά δόντια (κοπτήρες) και ύστερα βέβαια να εξαπλώνονται και στους κυνόδοντες μέχρι τα πίσω δόντια.
Υπάρχουν και καταστάσεις που ο κίνδυνος για εμφάνιση βρεφικής τερηδόνας είναι πολύ αυξημένος, όπως είναι διαταραχές στην ανάπτυξη των οδοντικών ουσιών (υποπλασίες αδαμαντίνης/ σμάλτου κ.α ), ή γενικά νοσήματα, όπως ο νεανικός διαβήτης. Είναι πιο σπάνιες καταστάσεις τις οποίες αναγνωρίζει ο παιδίατρος και ο παιδοδοντίατρος.
Όλα είναι θέμα διατροφής;
Τα σάκχαρα των τροφών και των υγρών είναι αναγκαία αλλά συχνά όχι ικανή συνθήκη για να εξελιχθούν τερηδονικές βλάβες.

Η αξία του μηχανικού καθαρισμού των δοντιών
Τα σάκχαρα δεν μπορούν από μόνα τους να ‘’χαλάσουν’’ τη σκληρή οδοντική επιφάνεια. Χρειάζεται η παρουσία μικροβίων, τα οποία θα διασπάσουν τα σάκχαρα και θα παράξουν τα επικίνδυνα οξέα για την τερηδόνα. Με την απλή αλλά ουσιαστική εξήγηση της βιολογίας της τερηδόνας γίνεται αντιληπτό ότι ένα καθαρό δόντι δεν μπορεί εύκολα να νοσήσει.
Η αξία του μηχανικού καθαρισμού των δοντιών, λαμβάνει λοιπόν την πρώτη θέση στην πρόληψη της τερηδόνας. Είναι απαραίτητο από την εμφάνιση του πρώτου κιόλας δοντιού του μωρού, ο γονιός να ξεκινάει να το βουρτσίζει με μια κατάλληλα σχεδιασμένη, μαλακή παιδική οδοντόβουρτσα. Αρχικά σιγά σιγά και όσο το μωρό μεγαλώνει και εμφανίζονται πιο πολλά δόντια, ακόμα πιο εντατικά, με ένα σταθερό καθημερινό πρόγραμμα, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε παιδιού. Για το βούρτσισμα είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται ειδικά σχεδιασμένες παιδικές οδοντόβουρτσες, που είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των βρεφών και των παιδιών, όπως οι παιδικές οδοντόβουρτσες της Curaprox, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να καθαρίζουν αποτελεσματικά και με ασφάλεια τα ευαίσθητα παιδικά δόντια και ούλα.
Αρκεί το βούρτσισμα με την οδοντόβουρτσα;
Καθώς η πιο συχνή θέση που εντοπίζουμε την τερηδόνα είναι ανάμεσα στα δόντια, στα μεσοδόντια τρίγωνα, η οποία μάλιστα προχωράει ‘’ύπουλα’’, χωρίς να την αντιληφθούμε από νωρίς, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ακόμα και η πιο καλοσχεδιασμένη οδοντόβουρτσα, με την πλέον κατάλληλη τεχνική, είναι σχεδόν αδύνατον να προσεγγίζει όλες αυτές τις επιφάνειες/ κρύπτες ανάμεσα στα δόντια.
Τον σημαντικό αυτό ρόλο τον έχει ο μεσοδόντιος καθαρισμός, ο οποίος γίνεται με τα μεσοδόντια βουρτσάκια και σε κάποιες θέσεις και με το οδοντικό νήμα. Τα μεσοδόντια βουρτσάκια της Curaprox αποτελούν ιδανικές επιλογές, καθώς είναι ειδικά σχεδιασμένα ώστε να καθαρίζουν αποτελεσματικά τα δόντια και τα μεσοδόντια διαστήματα, με τρόπο ασφαλή και φιλικό για τα παιδιά.
Στα μωρά είναι πολύ δύσκολο ο γονιός να εφαρμόσει από πολύ νωρίς μεσοδόντιο βουρτσάκι. Όμως, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει ο γονιός πρώτα από όλα πώς να κάνει αποτελεσματικό μεσοδόντιο καθαρισμό ο ίδιος στον εαυτό του και να το έχει σαν στόχο σιγά σιγά να το εισάγει και στο παιδί. Παρατηρούμε δηλαδή τα δόντια του παιδιού και σε αυτό είναι απαραίτητη και η καθοδήγηση του οδοντιάτρου. Πιο συγκεκριμένα το πώς εμφανίζονται και τι θέσεις έχουν τα δόντια του μωρού και όταν σχηματιστούν τα κατάλληλα μεσοδόντια τρίγωνα, μπορούμε έστω σε μία ή δύο θέσεις στο στόμα να εφαρμόσουμε μεσοδόντιο βουρτσάκι. Φυσικά όλα αυτά εξατομικεύονται, ανάλογα με το παιδί αλλά και τον γονέα.
Πώς θα πετύχουμε ουσιαστική πρόληψη;
Η προχωρημένη τερηδόνα μπορεί να προκαλέσει πολύ σημαντικά προβλήματα στο παιδί από λειτουργικά, δηλαδή το παιδί να μην μπορεί να τραφεί σωστά γιατί πονάει, βιολογικά δηλαδή σημαντικές λοιμώξεις και αποστήματα, έως ψυχοκοινωνικά καθώς το παιδί δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα δόντια και το χαμόγελό του όπως πρέπει για να επικοινωνήσει, αλλά και να ανακαλύψει ελεύθερα τον καινούριο κόσμο που ανοίγεται συνεχώς μπροστά του. Υπάρχουν απλοί και αποτελεσματικοί τρόποι, ώστε να αποφύγουμε όλες αυτές τις δυσάρεστες καταστάσεις.
Οι χρυσοί κανόνες, αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε αυτόν τον όρο, ώστε να πετύχουμε επιτυχή πρόληψη και να αποφύγουμε τη νόσο της τερηδόνας στα μωρά είναι:
- Αποτελεσματική στοματική υγιεινή από το πρώτο κιόλας δόντι, με βούρτσισμα αλλά και σταδιακή εισαγωγή του μεσοδόντιου καθαρισμού.
- Αποφυγή παρατεταμένου θηλασμού και χρήσης του μπιμπερό με υγρά που έχουν σάκχαρα, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Προσοχή στη συνολική διατροφή του παιδιού. Τα γλυκά και τα κολλώδη τρόφιμα καλό είναι να καταναλώνονται ιδιαίτερα αραιά από το παιδί και μετά την ηλικία των 2,5-3 ετών.
- Πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο από νωρίς και όχι αργότερα από τους 12 μήνες και συχνές επανεξετάσεις, ανάλογα με το προφίλ του κάθε παιδιού και τις ανάγκες του.
- Εκπαίδευση του μωρού και ερεθίσματα σχετικά με τα δόντια, τα ούλα, τη στοματική υγεία και όλες τις συνήθειες που θα διατηρήσουν το στόμα υγιές, από όσο πιο νωρίς γίνεται.
Λίγα λόγια για την εταιρεία

Σε έναν κόσμο που μαστίζεται από προβλήματα στοματικής υγείας συχνά από παραμέληση ή λανθασμένες συνήθειες - η Curaprox πρωτοστατεί. Περισσότερο από κατασκευαστής καινοτόμων προϊόντων είναι μια παγκόσμια φωνή πρόληψης, που επιλέγει να επενδύει εκεί όπου γεννιούνται οι αληθινές αλλαγές: στη γνώση και στην εκπαίδευση.
Με βάση την ελβετική ακρίβεια, την επιστημονική αξιοπιστία και έναν βαθύ, ανθρωποκεντρικό σεβασμό, η Curaprox δείχνει πως η φροντίδα του στόματος δεν είναι λεπτομέρεια - είναι θεμέλιο υγείας, ευεξίας και ποιότητας ζωής.
Ευχαριστούμε την Curaprox που οδηγεί την αλλαγή - με γνώση, ευαισθησία και πάθος για ένα μέλλον γεμάτο υγιή χαμόγελα.
Ανακαλύψτε περισσότερα για την εταιρεία και την καινοτομία της εδώ.
- Abdelrahman M, Hsu KL, Melo MA, Dhar V, Tinanoff N. Mapping Evidence on Early Childhood Caries Prevalence: Complexity of Worldwide Data Reporting. Int J Clin Pediatr Dent. 2021 Jan-Feb;14(1):1-7.
- Casamassimo PS, Thikkurissy S, Edelstein BL, et al. Beyond the dmft: the human and economic cost of early childhood caries. J Am Dent Assoc. 2009;140(6):650–657. doi: 10.14219/jada.archive.2009.0250.
- Drury TF, Horowitz AM, Ismail AI, et al. Diagnosing and reporting early childhood caries for research purposes. A report of a workshop sponsored by the National Institute of Dental and Craniofacial Research, the Health Resources and Services Administration, and the Health Care Financing Administration. J Public Health Dent. 1999;59(3):192–197.
- Gomes MC, Pinto-Sarmento TC, de A, et al. Impact of oral health Conditions on the quality of life of preschool children and their families: a cross-sectional study. Health Qual Life Outcomes. 2014;12(1):55.
- Iida H, Auinger P, Billings RJ, et al. Association between infant breastfeeding and early childhood caries in the United States. Pediatrics. 2007;120(4):e944–e952.
- Li Y, Wang W. Predicting caries in permanent teeth from caries in primary teeth: an eight-year cohort study. J Dent Res. 2002;81(8):561–566
- McGrath C, Broder H, Wilson-Genderson M. Assessing the impact of oral health on the life quality of children: implications for research and practice. Community Dent Oral Epidemiol. 2004;32(2):81–85.
- Nunn ME, Braunstein NS, Krall Kaye EA, et al. Healthy eating index is a predictor of early childhood caries. J Dent Res. 2009;88(4):361–366.
- Santos APP, dos, Soviero VM. Caries prevalence and risk factors among children aged 0 to 36 months. Pesqui Odontol Bras. 2002;16(3):203–208.
- Santos APP, dos, Soviero VM. Caries prevalence and risk factors among children aged 0 to 36 months. Pesqui Odontol Bras. 2002;16(3):203–208.
- τι είναι η τερηδόνα στα παιδιά
- πώς δημιουργείται η τερηδόνα
- τερηδόνα
