Προκλήσεις στη σχέση γονέων και παιδιού

Στην ψυχοθεραπευτική μου δουλειά έρχομαι διαρκώς αντιμέτωπη με τα διλήμματα των γονιών σε σχέση με το πως να προσεγγίσουν το παιδί τους είτε για να το εκπαιδεύσουν σε κάτι, είτε για να του βάλουν κάποια όρια, είτε για να το πειθαρχήσουν. Ζευγάρια που αναρωτιούνται με ποιους τρόπους θα αλλάξει η ζωή τους εάν κάνουν ένα παιδί. Απέναντι σε όλα αυτά τα διλήμματα θα απαντήσω συνήθως ως εξής. Η σχέση γονέων και παιδιού είναι μια σχέση με πολλές προκλήσεις καθώς περιλαμβάνει τις εξής δυσκολίες.

Όπως λέει ο Daniel Stern, στο πολύ όμορφο βιβλίο του «Μια μητέρα γεννιέται», όταν έρχεται στον κόσμο ένα μωρό έρχεται στην επιφάνεια και ο τρόπος με τον οποίο η μητέρα κάνει σχέσεις. Αυτή είναι η πρώτη δυσκολία που σημαίνει ότι κάθε νέα μητέρα αλλά και πατέρας, θα χρειαστεί να έρθουν αντιμέτωποι με τα σχεσιακά μοτίβα τους και τον τρόπο που αυτά επηρεάζουν τη σύνδεσή τους με τους άλλους.

Ας σκεφτούμε ένα παράδειγμα

Μια μητέρα όταν ήταν παιδί της δόθηκε από τους γονείς της η ευθύνη του μεγαλώματος ενός μικρότερου αδερφού. Η γυναίκα αυτή μεγαλώνοντας μπορεί να είναι από τη μια πολύ ικανή στη φροντίδα ενός μικρού παιδιού, κυρίως σε ότι αφορά το πρακτικό κομμάτι. Στερημένη ωστόσο από συναισθηματική φροντίδα από τους γονείς της πιθανόν να δυσκολευτεί να καταλάβει τις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού της. Μια ακόμη συχνή παγίδα στην οποία μπορεί να πέσει μια μητέρα με το μοτίβο αυτό, είναι να αφιερωθεί με εξαντλητικό τρόπο στη φροντίδα του παιδιού της, παραμελώντας ταυτόχρονα τις δικές της ανάγκες καθώς ποτέ και κανένας δεν της έμαθε ότι χρειάζεται και εκείνη φροντίδα, ξεκούραση, ποιοτικό χρόνο με τον εαυτό της.

Μια ακόμη πρόκληση που έρχεται στην επιφάνεια με τον ερχομό ενός παιδιού, είναι πως ο γονιός ξαναζεί μαζί με το παιδί και τη δική του παιδική ηλικία.

Εάν η παιδική του ηλικία ήταν σε γενικές γραμμές χαρούμενη, τότε αυτό είναι μια απολαυστική εμπειρία. Εάν ωστόσο συνάντησε κάποιες δυσκολίες σε κάποια συγκεκριμένη ηλικία τις οποίες δεν μπόρεσε να διαχειριστεί, ή εάν έχει υποστεί σοβαρή κακοποίηση, τότε βλέποντας το παιδί του να έρχεται στην ίδια ηλικία, είναι πολύ πιθανό να ξαναβιώσει απωθημένα συναισθήματα που νόμιζε ότι είχε αφήσει πίσω του. Για παράδειγμα, ένας πατέρας ο οποίος ήταν θύμα σχολικού εκφοβισμού στην εφηβική του ηλικία, είναι πολύ πιθανό να εκδηλώσει ιδιαίτερο άγχος και επιθετικότητα βλέποντας ένα άλλο παιδί να φέρεται άσχημα στο δικό του παιδί. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται υπερπροστατευτικός απέναντι στο παιδί του, στερώντας του τη δυνατότητα να διαχειριστεί και από μόνο του τις αντιπαραθέσεις του με τους άλλους. Εδώ βέβαια θα χρειαστεί να διευκρινίσουμε ότι δεν εννοούμε πως ένας γονιός θα πρέπει να μένει αμέτοχος εάν το παιδί του δέχεται σχολικό εκφοβισμό.

Προκλήσεις στη σχέση γονέων και παιδιού

Η τρίτη πρόκληση

έρχεται συνήθως από τη σχέση του ζευγαριού και τις δυσκολίες ανάμεσά τους οι οποίες πολλές φορές αναδεικνύονται μέσα από κάποιο πρόβλημα του παιδιού. Για παράδειγμα, μια μητέρα που αισθάνεται ότι δεν μπορεί να ανταπεξέλθει απέναντι στον πατέρα και έτσι χρησιμοποιεί το παιδί ως εξομολογητή των προβλημάτων της μαζί του. Το παιδί ίσως εκδηλώσει επιθετική συμπεριφορά απέναντι στον πατέρα ή ίσως εκδηλώσει την επιθετικότητα αυτή στο σχολείο, καθότι μπορεί και εκείνο να φοβάται να αντιμετωπίσει τον πατέρα του. Έτσι παίρνει το ρόλο του «νταή» στο σχολείο και την ταμπέλα του προβληματικού παιδιού ενώ στην πραγματικότητα εκφράζει όλη την επιθετικότητα που δεν μπορεί να εκφράσει η μητέρα του.

Η θεραπεία ζεύγους στην περίπτωση αυτή ή η οικογενειακή θεραπεία είναι πιθανόν η καταλληλότερη θεραπεία. Για τις πρώτες δυο προκλήσεις ο γονιός μπορεί να βοηθηθεί από δική του ατομική θεραπεία, ώστε να μάθει να φροντίζει τον εαυτό του και να δουλέψει τα κομμάτια της παιδικής του ηλικίας που ίσως τον εμποδίζουν από το να δει το παιδί του για αυτό που το παιδί πραγματικά είναι.

Συντροφικές σχέσεις & ευτυχία στο ζευγάρι: Μιλώντας τις γλώσσες της αγάπης