παιδί που βουρτσίζει τα δόντια του

Σωστή τεχνική βουρτσίσματος για παιδιά: Οδηγός 2 λεπτών

3'

Αυτό το άρθρο προσφέρει συμβουλές για τα παιδιά και τους γονείς για το πώς θα βουρτσίζουν αποτελεσματικά τα δόντια τους, διατηρώντας τη στοματική τους υγεία.

Τι ακριβώς χρειάζεται να καθαρίζουμε καθημερινά από τα δόντια μας  και από ποια σημεία;

Καθημερινά, σε όλες τις επιφάνειες των δοντιών μας, σχηματίζεται το βιοϋμένιο (biofilm). Φανταστείτε το σαν μια “λάσπη”, η οποία όσο παραμένει γίνεται κοινωνία μικροβίων, τα οποία οργανώνονται και παράγουν επικίνδυνα για τα δόντια μας οξέα. Πρόκειται για την οδοντική πλάκα, η οποία μετά από δύο 24 ωρα περίπου, γίνεται όλο και πιο σκληρή, η λεγόμενη τρυγία (πέτρα).

Η βασική θέση που βρίσκουμε την οδοντική πλάκα είναι η σχισμή μεταξύ δοντιών και ούλων. Λέγεται ουλοδοντική σχισμή, έχει βάθος ως και 4 mm σε φυσιολογικές καταστάσεις, οπότε αποτελεί δυνητικά μια σημαντική “δεξαμενή μικροβίων”. 

Άλλες περιοχές που βρίσκουμε την οδοντική πλάκα είναι τα τρίγωνα μεταξύ των δοντιών (μεσοδόντια), οι αμιγώς οδοντικές επιφάνειες, αλλά και η επιφάνεια (ράχη) της γλώσσας.

βούρτσισμα δοντιών

Ποιος είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να απομακρύνουμε το βιοϋμένιο (οδοντική πλάκα);

Η απομάκρυνση της πλάκας με μηχανικά μέσα, δηλαδή ο μηχανικός καθαρισμός, είναι ο βασικός και αποτελεσματικότερος τρόπος. Δηλαδή με τα κατάλληλα μέσα και τη σωστή τεχνική, διαταράσσουμε και απομακρύνουμε την πλάκα και δεν της επιτρέπουμε να οργανωθεί περισσότερο.

Ποια είναι τα μηχανικά μέσα για να το πετύχουμε;

Δύο είναι τα βασικά μέσα: η οδοντόβουρτσα και το μεσοδόντιο βουρτσάκι. Και πρέπει να είναι κατάλληλα σχεδιασμένα. 

  • Η οδοντόβουρτσα να είναι μαλακή, ώστε να μην τραυματίζει, αλλά και πυκνή, ώστε να είναι αποτελεσματική και να έχει το κατάλληλο μέγεθος κεφαλής, ώστε να προσεγγίζει όλα τα σημεία στο στόμα.

Το βούρτσισμα - μια πράξη τέχνης!

Ο καθηγητής J. Sedelmayer, που αφιέρωσε την καριέρα του στην πρόληψη και υπήρξε πρωτοπόρος στην οργανωμένη εκμάθηση των οδοντιάτρων στη σωστή στοματική υγιεινή, περιέγραφε το άτομο που βουρτσίζει, ως βιρτουόζο στο βιολί.

Το βούρτσισμα καλό είναι να ακολουθεί μια σειρά και να έχει συγκεκριμένη τεχνική:

  • Με τις ίνες της οδοντόβουρτσας να κοιτούν  υπό γωνία προς τα ούλα
  • Ασκούμε πρώτα μια μικρή πίεση, ώστε να νιώσουμε ότι είμαστε μέσα στην ουλοδοντική σχισμή (τη γραμμή ανάμεσα στα δόντια και τα ούλα)
  • Έπειτα το χέρι μας χαλαρώνει και χωρίς πίεση αρχίζουμε να κάνουμε κύκλους με την οδοντόβουρτσα
  • Κύκλους σταθερούς μεν, αλλά ελεύθερους, δηλαδή να καλύπτουν σημαντικά την επιφάνεια από τα ούλα προς το δόντι
  • Και αρκετούς κύκλους σε αριθμό, σε κάθε θέση
  • Χωρίς πίεση
  • Με τις ίνες της οδοντόβουρτσας να ακουμπάνε ιδανικά όλες πάνω στην επιφάνεια που βουρτσίζουμε (όχι υπό γωνία)
  • Χωρίς μεγάλη ποσότητα οδοντόκρεμας, ώστε να αισθανόμαστε που ακουμπούν οι ίνες της οδοντόβουρτσας
βούρτσισμα δοντιών του παιδιού

Μπορούμε να ξεκινήσουμε το βούρτσισμα από την άνω γνάθο εξωτερικά στις επιφάνειες των δοντιών, συνεχόμενα από δεξιά (π.χ.) προς τα αριστερά και ύστερα γυρίζοντας προς τις εσωτερικές επιφάνειες των άνω δοντιών. Τελευταίες μας κινήσεις είναι ακριβώς πάνω στις επιφάνειες που μασάμε, χωρίς ωστόσο αυτές οι θέσεις να είναι τόσο επικίνδυνες στη δράση των μικροβίων, όσο οι αντίστοιχες μέσα στην ουλοδοντική σχισμή. 

Και ύστερα προχωράμε και στην κάτω γνάθο, με αντίστοιχη σειρά.

Και τη γλώσσα;

Είναι σημαντικό, στο τέλος, αφότου βουρτσίσουμε τα ούλα και τα δόντια μας, να βουρτσίσουμε απαλά τη γλώσσα, χωρίς πίεση.

Μεσοδόντιο καθαρισμό πότε να αρχίσει να κάνει ένα παιδί;

Οι επιφάνειες ανάμεσα στα δόντια, τα λεγόμενα μεσοδόντια τρίγωνα, είναι αδύνατο να καθαριστούν μόνο με την οδοντόβουρτσα και μάλιστα αποτελούν τις πιο συχνές περιοχές όπου εμφανίζονται τα οδοντικά προβλήματα, όπως ουλίτιδα και τερηδόνες.

Σε αυτές τις θέσεις, είναι σημαντικό από μικρή ηλικία να αφαιρούμε την πλάκα με τα μεσοδόντια βουρτσάκια.

Το κλειδί εδώ είναι να χρησιμοποιούμε το κατάλληλο μέγεθος (διάμετρο) στο βουρτσάκι, ανά περιοχή.

Συνήθως χρειαζόμαστε 2 - 3 μεγέθη για να καλύψουμε σωστά όλο το στόμα. 

Στα παιδιά, ξεκινάμε πιο απλά, με ένα βασικό μέγεθος για τα πιο επικίνδυνα μεσοδόντια τρίγωνα, που αφορούν τα πίσω δόντια, μιας και είναι τα βασικά δόντια για τη μάσηση της τροφής.

Ο οδοντίατρος είναι εκείνος που θα διαλέξει το κατάλληλο μέγεθος στα βουρτσάκια και φυσικά θα εκπαιδεύσει τους γονείς και το παιδί στο πότε και πώς θα αρχίσουν να εφαρμόσουν μεσοδόντιο καθαρισμό.

Όλα όσα σχετίζονται με τη σωστή στοματική υγιεινή έχουν ως κοινό παρονομαστή την εξατομίκευση. Κανένα παιδί δεν είναι ίδιο με το άλλο, οι περιοχές μέσα στο ίδιο το στόμα διαφέρουν μεταξύ τους και τροποποιούνται σημαντικά, ανάλογα με την ηλικία και τις συνθήκες.

Πόσες φορές την ημέρα πρέπει να βουρτσίζουμε τα δόντια;

Είναι σημαντικό καθημερινά να βουρτσίζουμε μία φορά με τη σωστή τεχνική, αναλυτικά και αφιερώνοντας το χρόνο που χρειάζεται. Καθώς η δίαιτα μας περιλαμβάνει συνήθως κολλώδεις τροφές ή και τροφές με ζάχαρη, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους, συστήνεται και ένα δεύτερο βούρτσισμα. 

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε όμως ότι η “ποιότητα” του βουρτσίσματος είναι που έχει σημασία.

 Αν ένα παιδί βουρτσίζει τα δόντια του 3 ή 4 φορές την ημέρα, αλλά χωρίς τη σωστή τεχνική, πιθανόν να μην έχει κανένα αποτέλεσμα και όφελος στη στοματική του υγιεινή.

κορίτσι που βουρτσίζει τα δόντια του

Όχι αυστηρούς κανόνες για τη στοματική υγιεινή. 

Προκειμένου να πετύχουμε σωστή φροντίδα στο στόμα μας, καλό θα ήταν να σκεφτούμε πιο ελεύθερα, αλλά δημιουργικά. Μπορούμε να βάλουμε το βούρτσισμα στην καθημερινότητα μας, όπως αυτό ταιριάζει, ώστε να μπορέσουμε να είμαστε συγκεντρωμένοι και αποτελεσματικοί και ταυτόχρονα η διαδικασία να μην μας φαίνεται σαν καταναγκαστικό έργο.

Γνωρίζοντας από τα επιστημονικά δεδομένα ότι το βιοϋμένιο αρχίζει να οργανώνεται σημαντικά μετά από 24 ώρες, μπορούμε να επιλέξουμε μία στιγμή της ημέρας που το παιδί θα έχει περισσότερο χρόνο και διάθεση και να κάνουμε αναλυτικά την περιποίηση των δοντιών μας. 

Ναι, ιδανικό θα ήταν να βουρτσίσουμε το βράδυ, πριν τον ύπνο, καθώς η ροή του σάλιου μειώνεται όσο κοιμόμαστε, όμως συχνά αυτή η ώρα είναι αρκετά δύσκολη και για το παιδί που νυστάζει ή είναι κουρασμένο, αλλά ίσως και για το γονιό, όταν πρόκειται να βοηθήσει στη διαδικασία σε παιδιά μικρών ηλικιών.

  • Βρίσκουμε τρόπους να διασκεδάζουμε με το βούρτσισμα, απολαμβάνοντας την αίσθηση ενός στόματος καθαρού, όπου η γλώσσα δε θα βρίσκει καμία “μαλακή λάσπη” ψάχνοντας γύρω γύρω από τα δόντια και νιώθουμε περήφανοι που είμαστε εμείς οι βασικοί υπεύθυνοι για τη στοματική μας υγεία!

Θέλετε να νιώθετε σιγουριά ότι κάνετε το καλύτερο δυνατό για το χαμόγελο του παιδιού σας από την πρώτη κιόλας μέρα; Στη σειρά μας “Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζω για τη στοματική υγιεινή των παιδιών από τη γέννηση”, που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την Curaprox, θα βρείτε πρακτική καθοδήγηση, ξεκάθαρες απαντήσεις και χρήσιμες συμβουλές για κάθε ηλικία - από τα πρώτα ούλα μέχρι τα μόνιμα δόντια. Ένας ολοκληρωμένος οδηγός πρόληψης για να χτίσετε, μαζί με το παιδί σας, γερές βάσεις για μια ζωή με υγιή χαμόγελα!

Curaprox

Λίγα λόγια για την εταιρεία

Το άρθρο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την Curaprox, διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία στον χώρο της στοματικής πρόληψης, με έδρα την Ελβετία και παρουσία σε περισσότερες από 90 χώρες παγκοσμίως.

Με θεμέλιο την ελβετική ακρίβεια, την επιστημονική τεκμηρίωση και τον βαθύ ανθρωποκεντρικό σεβασμό, η Curaprox δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων στοματικής υγιεινής. Επενδύει ουσιαστικά στη γνώση και την εκπαίδευση, προάγοντας μια φιλοσοφία πρόληψης που ξεκινά από τη σωστή ενημέρωση και την εξατομικευμένη καθοδήγηση.

Σε έναν κόσμο όπου τα προβλήματα στοματικής υγείας συχνά συνδέονται με παραμέληση ή λανθασμένες συνήθειες, η Curaprox λειτουργεί ως παγκόσμια φωνή πρόληψης, συνεργαζόμενη στενά με επαγγελματίες υγείας και υποστηρίζοντας γονείς και παιδιά στη διαμόρφωση σωστών καθημερινών πρακτικών.

Για την Curaprox, η φροντίδα του στόματος δεν αποτελεί λεπτομέρεια, αλλά θεμέλιο υγείας, ευεξίας και ποιότητας ζωής - ένα όραμα που υπηρετεί με συνέπεια, επιστημονική αξιοπιστία και πάθος για ένα μέλλον γεμάτο υγιή χαμόγελα.

  • Andrea M de Silva 1 et al. Community-based population-level interventions for promoting child oral health.Review Cochrane Database Syst Rev. 2016 Sep 15;9(9)
  • M.S. Zeedyk; C. Longbottom; N.B. Pitts.Tooth-Brushing Practices of Parents and Toddlers: A Study of Home-Based Videotaped Sessions. Caries Res (2005) 39 (1): 27–33.
  • Marisa Maltz et al.Biofilm Control and Oral Hygiene Practices.Monogr Oral Sci. 2017:26:76-82.
  • Moritz Tanner et al. Effect of Toothbrush Bristle Stiffness and Brushing Force on Cleaning Efficacy. Oral Health Prev Dent. 2023 May 17:21:153-162.
  • Rosan B, Lamont RJ. Dental plaque formation. Microbes Infect.Inst Pasteur 2000; 2: 1599-60
  • Slot et al.The efficacy of interdental brushes on plaque and parameters of periodontal inflammation: a systematic review. Int J Dent Hyg, 2008 Nov;6(4):253-64.

Γεωργία Δανάη Καλαντζοπούλου

Οδοντίατρος, Προσθετολόγος