
Υγεία ματιών παιδιού και σχολική καθημερινότητα
Η αξιολόγηση της όρασης στην παιδική ηλικία είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ιατρικής φροντίδας των παιδιών. Το οπτικό σύστημα (αμφιβληστροειδής, οπτικό νεύρο και οπτικός φλοιός) είναι ανώριμο κατά την γέννηση, ξεκινάει να ωριμάζει τις πρώτες εβδομάδες ζωής και η ωρίμανσή του προοδευτικά ολοκληρώνεται μέχρι την ηλικία των 9 ετών.
Η περίοδος της οπτικής ωρίμανσης είναι κρίσιμη, καθώς η όραση παίζει σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη των παιδιών και στην απόκτηση πολλών δεξιοτήτων. Η έναρξη του σχολείου σηματοδοτεί την απόκτηση νέων οπτικών δεξιοτήτων προκειμένου να ανταποκριθεί το παιδί στην νέα και πιο απαιτητική καθημερινότητα.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία και την Αμερικανική Ένωση Παιδιατρικής Οφθαλμολογίας και Στραβισμού συνιστάται τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος στην ηλικία των 3 ετών, έπειτα στην ηλικία των 6 ετών και στη συνέχεια ανά 1-3 χρόνια καθ’όλη την διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας.
Συνήθη προβλήματα όρασης στην παιδική ηλικία
- Διαθλαστικές ανωμαλίες
Οι διαθλαστικές ανωμαλίες αποτελούν το πιο συχνό οφθαλμολογικό πρόβλημα στην παιδική ηλικία και περιλαμβάνουν τις εξής:
- Μυωπία: θολή μακρινή όραση.
- Υπερμετρωπία: θολή κοντινή όραση και αλλά και σε κάποιο βαθμό θολή μακρινή.
- Αστιγματισμός: θολή κοντινή και μακρινή όραση.
Είναι απαραίτητη η έγκαιρη διάγνωση και διόρθωση των διαθλαστικών ανωμαλιών με την χορήγηση γυαλιών για την αποφυγή της αμβλυωπίας. Αμβλυωπία ή αλλιώς «τεμπέλικο μάτι» χαρακτηρίζεται η μειωμένη οπτική οξύτητα του ενός ή και των δύο οφθαλμών.
- Στραβισμός
Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία οι οφθαλμοί δεν εστιάζονται ταυτόχρονα στον ίδιο στόχο. Ιστορικό προωρότητας και οικογενειακό ιστορικό στραβισμού αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισής του. Είναι πολύ σημαντική η έγκαιρη διάγνωσή του, καθώς μη έγκαιρη διόρθωση μπορεί να οδηγήσει σε αμβλυωπία.
- Λοιμώξεις
Βακτηριακές και ιογενείς επιπεφυκίτιδες είναι πολύ συχνές κατά την σχολική περίοδο. Χαρακτηρίζονται από κόκκινο μάτι και άφθονες εκκρίσεις. Συνήθως η θεραπεία περιλαμβάνει τοπική αγωγή με οφθαλμικές σταγόνες.
- Αλλεργίες
Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα αποτελεί ένα συχνό οφθαλμολογικό πρόβλημα ειδικά την περίοδο της άνοιξης και πρόκειται για μια αρκετά ενοχλητική κατάσταση. Κυρίαρχα συμπτώματα είναι ο κνησμός και το τοπικό οίδημα (πρήξιμο του ματιού). Συνήθως κομπρέσες με δροσερό νερό ανακουφίζουν το παιδί από αυτά τα συμπτώματα. Θεραπευτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης τεχνητά δάκρυα και αντιισταμινικές σταγόνες.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Στα παιδιά αποφεύγουμε την χορήγηση οφθαλμικών σταγόνων με κορτιζόνη, καθώς υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης αυξημένης ενδοφθάλμιας πίεσης. Η χορήγησή τους θα πρέπει να γίνεται μόνο μετά από οδηγία και παρακολούθηση από παιδοοφθαλμίατρο.
Tips για την προστασία των ματιών στην σχολική καθημερινότητα
Τα παιδιά με το διάβασμα και κυρίως με την χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή καταπονούν τα μάτια τους. Αλλαγές λοιπόν στο περιβάλλον τους και στην καθημερινότητά τους μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμες και βοηθητικές.
- Δημιουργήστε ένα καλά φωτισμένο περιβάλλον μελέτης, με άφθονο φυσικό φως κατά την διάρκεια της ημέρας. Τοποθετείστε επιτραπέζια λάμπα στο γραφείο μελέτης με ρυθμιζόμενα επίπεδα φωτεινότητας για πιο εστιασμένες δραστηριότητες.
- Κατά την χρήση οθόνης ενθαρρύνετε τον κανόνα 20-20-20, ώστε να ελαχιστοποιήσετε την κόπωση των ματιών. Κάθε 20 λεπτά λοιπόν ενθαρρύνετε διαλείμματα των 20 δευτερολέπτων κατά την διάρκεια των οποίων το παιδί εστιάζει σε ένα αντικείμενο 20 πόδια μακριά = 6 μέτρα μακριά.
- Περιορίστε τον χρόνο χρήσης οθόνης ειδικά τις καθημερινές ημέρες στα απολύτως απαραίτητα π.χ. για σχολικές εργασίες.
- Βελτιστοποιήστε τις ρυθμίσεις φωτεινότητας και αντίθεσης στην οθόνη και φροντίστε η απόσταση μεταξύ παιδιού και οθόνης να είναι 40-60 εκατοστά.
- Εξασφαλίστε μια διατροφή πλούσια σε ω3 λιπαρά οξέα και βιταμίνη Α, συστατικά δηλαδή που ενισχύουν την όραση. Πλούσια σε ω3 λιπαρά οξέα είναι ψάρια όπως ο σολωμός και οι σαρδέλες, ενώ τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη Α είναι τα καρότα, η γλυκοπατάτα, η κολοκύθα, ο κρόκος του αυγού και το συκώτι.
- Μην ξεχνάτε την σημασία των δραστηριοτήτων σε εξωτερικούς χώρους. Το φυσικό φως ενθαρρύνει την ανάπτυξη της όρασης και ταυτόχρονα ενθαρρύνει τα παιδιά να εστιάζουν αντικείμενα σε μακρινές αποστάσεις, γεγονός που βοηθάει στην μείωση της καταπόνησης των ματιών που σχετίζεται με την εργασία σε κοντινή απόσταση και στην οθόνη.
Συμβουλές κατά την επιλογή γυαλιών οράσεως για το παιδί μου
Όταν τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι η όρασή τους βελτιώνεται με την χρήση των γυαλιών, τότε τα αποδέχονται εύκολα. Ωστόσο μερικά παιδιά χρειάζονται χρόνο ώστε να εξοικειωθούν με τη νέα αυτή συνήθεια. Είναι πολύ βασικό οι γονείς να είναι υποστηρικτικοί αλλά και τα ίδια τα γυαλιά να είναι κατάλληλα και βολικά για το παιδί.
- Αφήστε το παιδί να διαλέξει τον σκελετό που επιθυμεί.
- Επειδή η μύτη των παιδιών δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένη, είναι σημαντικό ο σκελετός να εφαρμόζει καλά. Για τα παιδιά υπάρχουν μαλακοί και εύκαμπτοι σκελετοί που εφαρμόζουν καλά στην μύτη.
- Υπάρχουν βοηθήματα σιλικόνης που βοηθούν, ώστε τα γυαλιά να μένουν στο πρόσωπο του παιδιού και να μην γλιστράνε.
- Επιλέγουμε φακούς από πολυανθρακικό υλικό (polycarbonate), οι οποίοι προσφέρουν την καλύτερη προστασία καθώς είναι άθραυστοι.
- Είναι καλό να έχετε ένα επιπλέον ζευγάρι σε εφεδρεία.
Στα καταστήματα οπτικών Optical Papadiamantopoulos θα βρείτε μαζί με το παιδί σας το κατάλληλο ζευγάρι γυαλιών οράσεως για εκείνο!
Συμβουλές κατά την χρήση φακών επαφής
Η χρήση φακών επαφής με βάση τα νέα υλικά και την δυνατότητα εφαρμογής φακών ημερήσιας αντικατάστασης μπορεί να ξεκινήσει από τα 8 έτη. Οι φακοί επαφής στα παιδιά και τους εφήβους προσφέρουν ελευθερία συμμετοχής σε αθλήματα χωρίς κίνδυνο τραυματισμού από τα γυαλιά οράσεως και συχνά ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους. Σημαντική όμως προϋπόθεση για την χρήση τους είναι η ωριμότητα του παιδιού, καθώς πρέπει να τους χειρίζεται με υπευθυνότητα και να εφαρμόζει πρακτικές καλής υγιεινής.
Οδηγίες για ασφαλή χρήση:
- Καλό πλύσιμο και στέγνωμα των χεριών πριν την εφαρμογή των φακών επαφής.
- Για τον καθαρισμό των φακών επαφής χρησιμοποιούμε μόνο τα υγρά καθαριστικά που συνιστούν οι επαγγελματίες για τη φροντίδα των ματιών.
- Οι φακοί επαφής δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με νερό ή σίελο.
- Καλό είναι τα καλλυντικά προϊόντα να εφαρμόζονται μετά την τοποθέτηση των φακών και ο καθαρισμός προσώπου να γίνεται μετά την αφαίρεσή τους.
- Παρότι φοράει το παιδί φακούς, είναι καλό να έχει πάντα μαζί του ένα ζευγάρι γυαλιά οράσεως.
- Αποφεύγουμε να φοράμε φακούς αν τα μάτια είναι κόκκινα και ερεθισμένα.
- Στην περίπτωση που τα μάτια είναι ερεθισμένα και κόκκινα ενώ φοράμε φακούς, τότε πρέπει οι φακοί επαφής να αφαιρεθούν.
Στα καταστήματα οπτικών Optical Papadiamantopoulos το παιδί σας μπορεί να λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση από έμπειρους Οπτικό-οπτομετρητές, ώστε να ξεκινήσει με ασφάλεια τη χρήση των φακών επαφής!
Ευχαριστούμε πολύ για την υποστήριξη και την συνεργασία τα
Bright Futures/American Academy of Pediatrics. Recommendations for Preventive Pediatric Health Care - Preventive Care/Periodicity Schedule. 2023.Donahue SP, Nixon CN; Section on Opthamology, American Academy of Pediatrics; Committee on Practice and Ambulatory Medicine, American Academy of Pediatrics; American Academy of Ophthalmology; American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus; American Association of Certified Orthoptists. Visual System Assessment in Infants, Children, and Young Adults by Pediatricians. Pediatrics. 2016 Jan;137(1):28-30. doi: 10.1542/peds.2015-3596. Epub 2015 Dec 7. PMID: 29756730. Uptodate:Vision screening and assessment in infants and children, last update October 24,2023Glasses for children, American Assosiation for Pediatric Opthalmology and Strabismus, updated June 2023.
- υπερμετρωπία
- υγεία ματιών παιδιού
- στραβισμός
- προστασία των ματιών των παιδιών
- οπτικό σύστημα
- μυωπία
- διαθλαστικές ανωμαλίες
- γυαλιά οράσεως
- αστιγματισμός

