Webinar
Διαχείριση θυμού των παιδιών: Ποιος είναι ο ορισμός του θυμού;
Ο θυμός είναι ένα αρκετά παρεξηγημένο συναίσθημα, καθώς θεωρείται ως κακό και αντιμετωπίζεται με αρνητική χροιά. Ας ξεκινήσουμε πρώτα όμως με τον ορισμό του θυμού. Ο θυμός είναι ένα έντονο συναίσθημα πάθους, προκαλούμενο συνήθως από κάποια ταραχή, προσβολή ή άρνηση. Ως αποτέλεσμα μπορεί να είναι η έντονη αντίδραση ή η σιωπή. Γενικά οι συνέπειες που μπορεί να υπάρχουν είναι ψυχικές ή/και σωματικές.
Ποιο είναι το κίνητρο του θυμού;
Το κίνητρο του θυμού είναι η αίσθηση του κινδύνου, με όποιον τρόπο αυτός μεταφράζεται. Η αίσθηση αυτή δεν προέρχεται τόσο από την απειλή κατά της σωματικής ακεραιότητας, όσο από μια συμβολική απειλή της αυτοεκτίμησης ή της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Μια προσβολή, ένας «άδικος» ή βίαιος εκφοβισμός, ο εξευτελισμός, η απογοήτευση από τη μη επίτευξη σημαντικών στόχων, ξεκινούν συνήθως τη διαδικασία του θυμού. Η κατάσταση αυτής της συναισθηματικής εγρήγορσης, οφειλόμενης σε ένα τέτοιο γεγονός, η οποία είναι και η βάση για όλο και μεγαλύτερη αντίδραση σε ανάλογα ερεθίσματα, μπορεί να διαρκέσει για ώρες ή και ημέρες. Επομένως, ο θυμός είναι ένα συναίσθημα που χρειάζεται ενδοσκόπηση προκειμένου να γίνει αντιληπτός, να προσδιοριστεί και να διαχειριστεί.
Τι ισχύει για το παιδικό θυμό;
Φανταστείτε λοιπόν, πόσο δύσκολο είναι όταν αναφερόμαστε στον παιδικό θυμό. Τα παιδιά μαθαίνουν και αναπτύσσονται κάθε μέρα με ερεθίσματα που παίρνουν από το κοντινό τους περιβάλλον (οικογένεια-φίλοι). Η συναισθηματική τους απαρτίωση γίνεται μέχρι την ηλικία των 4 ετών, ωστόσο τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται τι είναι αυτό που νιώθουν. Με λίγη βοήθεια από τους γονείς και τους φροντιστές τους, μπορούν να διδαχθούν μέσω της υπομονής και της απόκτησης συναισθηματικής νοημοσύνης να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματα τους.
Ο θυμός συνήθως είναι μια μάσκα για άλλα συναισθήματα που ένα παιδί βιώνει κάτω από την επιφάνεια αυτού. Πρέπει να βρούμε τη βάση του προβλήματος και τι είναι αυτό που οδήγησε το παιδί στον θυμό. Ο θυμός είναι μια μεταμφίεση για τη θλίψη, το φόβο, τη ζήλια και άλλα συναισθήματα. Μερικά από τα πρωταρχικά συναισθήματα που τρέφουν το θυμό του παιδιού είναι τα ακόλουθα:
Τα παιδιά συχνά δεν αναγνωρίζουν το θυμό. Στην πραγματικότητα αντιδρούν αντανακλαστικά, χωρίς να καταλαβαίνουν τι συμβαίνει.
Ποιοι είναι οι τυπικοί τρόποι έκφρασης του θυμού ανά ηλικιακή ομάδα;
Οι τυπικοί τρόποι έκφρασης του θυμού ανά ηλικιακή ομάδα είναι οι ακόλουθοι:
Το βασικό που πρέπει να θυμάται ο γονέας είναι ότι δεν είναι ο ίδιος πάντα υπεύθυνος για το θυμό, ή τα άλλα συναισθήματα των παιδιών του. Παρόλο που ο θυμός είναι μέρος της φυσιολογικής συναισθηματικής ανάπτυξης κάθε παιδιού, η διαχείριση των παιδικών ξεσπασμάτων είναι μια δύσκολη διαδικασία όχι μόνο για τους γονείς, αλλά και για τα ίδια τα παιδιά. Η ενεργητική ακρόαση εκ μέρους του γονέα και η ειλικρινής προσπάθειά του να καταλάβει και να συναισθανθεί την αναστάτωση του παιδιού τον βοηθά να κατανοήσει τις βαθύτερες αιτίες και τα πρωταρχικά συναισθήματά του. Βοηθήστε το παιδί να καταλάβει πως το συναίσθημα του θυμού είναι φυσιολογικό, αλλά υπάρχουν αποδεκτοί και μη αποδεκτοί τρόποι εκδήλωσής του.
Το παιδί πρέπει να κατανοήσει ότι το πρόβλημα δεν είναι τα συναισθήματά του, αλλά η κακή συμπεριφορά του ή ο κακός τρόπος εκδήλωσης αυτών. Εξηγήστε του ότι ο θυμός είναι ένα συναίσθημα που από μόνο του δεν είναι ούτε καλό ούτε κακό. Εκπαιδεύστε λοιπόν το παιδί σε κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους έκφρασης του θυμού. Ως γονείς προσπαθήστε να βοηθήστε το παιδί να καταλάβει γιατί είναι θυμωμένο και ποιο είναι το συναισθηματικό υπόβαθρο του θυμού του. Αποδεχτείτε με σεβασμό όλες τις απαντήσεις του παιδιού, ακόμα και αν ο θυμός του στρέφεται εναντίον σας. Είναι δύσκολο για εσάς αλλά χρήσιμο για το παιδί.
Τι θα μάθεις στο live με την Αλδάκου Αναστασία, Ψυχολόγο: