Η επικοινωνία με το έφηβο παιδί μπορεί να είναι πρόκληση, αλλά είναι ουσιαστική για την ανάπτυξη και τη διατήρηση μιας υγιούς σχέσης. Οι έφηβοι βρίσκονται σε μια φάση ζωής γεμάτη αλλαγές και αναζητούν την αυτονομία τους, γεγονός που μπορεί να δυσκολεύει την επικοινωνία. Ωστόσο, με την καλλιέργεια ορισμένων ποιοτήτων και τη χρήση συγκεκριμένων στρατηγικών, οι γονείς μπορούν να δημιουργήσουν ένα υποστηρικτικό και ανοιχτό κανάλι επικοινωνίας με τους εφήβους τους.
Η υπομονή, η ενσυναίσθηση και η ενεργητική ακρόαση είναι βασικές ποιότητες που μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με τα έφηβα παιδιά τους. Η υπομονή επιτρέπει στους γονείς να αντιμετωπίζουν τις συναισθηματικές εκρήξεις και τις δυσκολίες επικοινωνίας των εφήβων χωρίς να αντιδρούν υπερβολικά (Grotevant, 1998). Η ενσυναίσθηση βοηθά τους γονείς να κατανοούν τα συναισθήματα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά αισθάνονται κατανοητά και αποδεκτά (Decety & Jackson, 2004). Η ενεργητική ακρόαση περιλαμβάνει την πλήρη προσοχή στα λόγια και τα συναισθήματα του εφήβου, χωρίς διακοπές ή επικρίσεις, και ενθαρρύνει την ανοιχτή και ειλικρινή επικοινωνία (Gordon, 2000).
Οι έφηβοι χρειάζονται να αισθάνονται ότι οι γονείς τους σέβονται την ιδιωτικότητά τους και την ανάγκη τους για ανεξαρτησία. Ο σεβασμός αυτός δημιουργεί ένα θετικό περιβάλλον για την επικοινωνία (Smetana et al., 2006).
Είναι σημαντικό να αποφεύγεται ο δεικτικός λόγος, οι κατηγορίες και η επικριτική στάση. Αντί να επικρίνουμε, χρειάζεται να κατανοήσουμε την οπτική γωνία του εφήβου και να καθρεφτίσουμε με εποικοδομητική ανατροφοδότηση την οπτική και των δύο (Steinberg, 2001).
Συστήνονται ανοιχτές ερωτήσεις που ενθαρρύνουν τον έφηβο να εκφράσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, αντί για διαταγές ή να κλειστές ερωτήσεις που οδηγούν σε μονολεκτικές απαντήσεις, στις οποίες έχουν ήδη μια τάση οι ίδιοι να καταφεύγουν (Riley, 2019).
Η συνέπεια στη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις του γονέα δημιουργεί ένα αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στον έφηβο, διευκολύνοντας την επικοινωνία (Kobak et al., 2007).
Χρειάζεται να δίνουμε χρόνο και χώρο στον έφηβο να εκφραστεί. Μερικές φορές, οι έφηβοι χρειάζονται χρόνο για να ανοιχτούν και να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους (Larson & Richards, 1991) αλλά και την αποδοχή της όλης διαδικασίας μέχρι να το αποφασίσουν.
Η επικοινωνία με έναν έφηβο, είναι σα μια ενορχήστρωση, απαιτεί υπομονή, ενσυναίσθηση και ενεργητική ακρόαση. Η κατανόηση και η αποδοχή των αναγκών και των συναισθημάτων του εφήβου μπορούν να δημιουργήσουν ένα υγιές και υποστηρικτικό περιβάλλον, ενισχύοντας την ποιότητα της σχέσης γονέα-παιδιού.
Decety, J., & Jackson, P. L. (2004). The functional architecture of human empathy. Behavioral and Cognitive Neuroscience Reviews, 3(2), 71-100. https://doi.org/10.1177/1534582304267187Gordon, T. (2000). Parent Effectiveness Training: The Proven Program for Raising Responsible Children. Three Rivers PressGrotevant, H. D. (1998). Adolescent development in family contexts. In N. Eisenberg (Ed.), Handbook of Child Psychology (Vol. 3, pp. 1097-1149). John Wiley & Sons IncKobak, R., Cole, H., Ferenz-Gillies, R., Fleming, W., & Gamble, W. (2007). Attachment and emotion regulation during mother-teen problem solving: A control theory analysis. Child Development, 64(1), 231-245. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8436031/Larson, R., & Richards, M. H. (1991). Daily companionship in late childhood and early adolescence: Changing developmental contexts. Child Development, 62(2), 284-300. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.1991.tb01531.xRiley, D. (2019). Positive Discipline for Teenagers: Empowering Your Teens and Yourself Through Kind and Firm Parenting. HarmonySmetana, J. G., Campione-Barr, N., & Metzger, A. (2006). Adolescent development in interpersonal and societal contexts. Annual Review of Psychology, 57, 255-284. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.57.102904.190124Steinberg, L. (2001). We Know Some Things: Parent-Adolescent Relationships in Retrospect and Prospect. Journal of Research on Adolescence, 11(1), 1-19. https://doi.org/10.1111/1532-7795.00001
Ερ. Ψυχολόγος, Παιγνιοθεραπεύτρια, Δημιουργός του NowLetsPlay™, The Nutriventionists™, MindsetMaps™ Affiliated partner, Trainer & Supervisor