45'
Ναι, μπορούμε! Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι να τους μεταδώσουμε ένα υγιές και δομημένο σύστημα αξιών, όπου το παιδί να μπορεί να χρησιμοποιήσει για να κάνει επιλογές στη ζωή.
Αφενός, ένα πολύ μεγάλο ρόλο παίζει το παράδειγμα που δίνουμε με τη συμπεριφορά μας καθημερινά στο παιδί. Πρέπει να καταλάβουμε ότι αν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ του τι λέμε και τι κάνουμε, το παιδί θα μιμηθεί αυτό που κάνουμε.
Υπάρχουν όμως και άλλα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, πέρα από το να δίνουμε το σωστό παράδειγμα, ώστε το παιδί να καλλιεργήσει ηθικές αξίες και μια υγιή συμπεριφορά μέσα στο σπίτι, στο σχολείο και στην κοινωνία.
Τα παιδιά μαθαίνουν βλέποντας τον κόσμο γύρω τους. Όπως όλοι οι άνθρωποι, μαθαίνουν περισσότερο από ότι βλέπουν και λιγότερο από ότι λέγεται, χωρίς ωστόσο η επιρροή του λόγου να είναι αμελητέα.
Εξ’ αρχής, δεν έχουν περίπλοκες ιδέες σχετικά με τις έννοιες καλό-κακό, σωστό-λάθος, ωφέλιμο-επιζήμιο, κλπ… Διαθέτουν όμως αυτό που ονομάζουμε «φυσική ηθική». Πρόκειται για μηχανισμούς, ικανότητες και συμπεριφορές που προϋπάρχουν στο παιδί από την ίδια την εξελικτική μας φύση, όπου τα «διδάσκει» και τα έλκει σε ότι είναι καλό και επιβιωτικό, ενώ την ίδια στιγμή τα απωθεί μακριά από ότι είναι επιζήμιο.
Ενώ η «φυσική ηθική» που όλοι μας διαθέτουμε είναι η βάση και το πρώτο μας εργαλείο, σε μια σύγχρονη κοινωνία κάθε παιδί χρειάζεται να μάθει περισσότερα πράγματα που μόνο μέσα από του άλλους ανθρώπους μπορεί να μάθει. Ο ρόλος μας ως γονείς είναι να προετοιμάσουμε και να εξοπλίσουμε τα παιδιά μας με το δώρο της «προσωπικής ακεραιότητας».
Για να μπορεί ένα παιδί να γίνει υπεύθυνο άτομο στο μέλλον, ως έφηβος και ενήλικο άτομο, είναι σημαντικό να σχηματίζει και να εκφράζει τη γνώμη και τις ιδέες του. Για αυτό το λόγο επιζητούμε την ενεργή του συμμετοχή στη διαδικασία αξιολόγησης σχετικά με το τι είναι σωστό και τι λάθος.
Φυσικά εμείς αποφασίζουμε στο τέλος, επειδή είμαστε οι γονείς του και επειδή γνωρίζουμε καλύτερα πως λειτουργεί ο κόσμος. Εμείς του δίνουμε τις βάσεις και τις δικές μας αξίες. Το προσκαλούμε να τις εφαρμόσει και να ανακαλύψει πως το βοηθούν στη ζωή του.
Ωστόσο, μόνο αν του δοθεί η ευκαιρία να πειραματιστεί και να δοκιμάσει τις δικές του ιδέες θα μπορέσει να χτίσει μια υπεύθυνη στάση απέναντι στο θέμα. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να είναι ευέλικτο όταν στο μέλλον θα έρθουν μέρες που οι παλιές του απόψεις δε θα είναι πλέον χρήσιμες. Αν μάθει να αξιολογεί –και να έχει την ευθύνη- για τις ίδιες τις αξίες που ακολουθεί, τότε ποτέ δε θα παγιδευτεί σε κάποιο δανικό σύστημα αξιών ή σε κάποιο ηθικό και ψυχολογικό αδιέξοδο!
Αυτά και άλλα πολλά στο βίντεο του Project Parenting, «Χτίζοντας το σύστημα αξιών και τη συμπεριφορά του παιδιού μου», με τον Master Coach, Νάσο Θεοδοσόπουλο, Empowerment Life Coach – Parenting Life coach.
