Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για τον θάνατο;

19'

Όταν ο θάνατος χτυπά την πόρτα της οικογένειας, οι γονείς συχνά νιώθουν αβοήθητοι. Θέλουμε να προστατεύσουμε το παιδί μας, αλλά και να είμαστε ειλικρινείς. Τι λόγια να χρησιμοποιήσουμε; Πόση αλήθεια αντέχει ένα παιδί; Σε αυτό το βίντεο, απαντάμε στις πιο δύσκολες ερωτήσεις με σεβασμό, τρυφερότητα και γνώση της παιδικής ψυχοσύνθεσης. «Μιλάμε στο παιδί για τη ζωή και το τέλος της με αγάπη, γιατί έτσι μαθαίνει ότι η απώλεια δεν σημαίνει εγκατάλειψη.»

Τι θα συζητήσουμε:

Πώς βιώνει την απώλεια το παιδί ανά ηλικία.

Νήπια: Αντιδράσεις απώλειας σύνδεσης και ασφάλειας.
Προσχολική ηλικία: Σύγχυση μεταξύ ύπνου και θανάτου, χρονική σύγχιση, μη κατανόηση μονιμότητας.
Παιδιά σχολικής ηλικίας: Ανάγκη για λογική εξήγηση, φόβος απώλειας και εγκατάλειψης.
Έφηβοι: Υπαρξιακές ερωτήσεις, έντονο συναίσθημα, απομόνωση ή υπερδραστηριότητα.

Τι λέμε και τι δεν λέμε στο παιδί γύρω από τον θάνατο, πως τον νοηματοδοτούμε λεκτικά.

Τι αποφεύγουμε: «κοιμήθηκε», «έγινε άγγελος», «έφυγε».
Τι λέμε αντ’ αυτού: Λόγια που εξηγούν με απλότητα τη βιολογία και τον κύκλο της ζωής, χωρίς τρομακτικές γενικεύσεις.
Μιλάμε για την έννοια της ψυχής σαν το αγγελάκι που ζει μέσα μας και μας προστατεύει.

Πως διαχειρίζομαι και δείχνω το δικό μου πένθος στο παιδί.

Δεν κρύβουμε, αλλά εκφράζουμε την θλίψη με ασφάλεια.
Διδάσκουμε συναισθηματική ειλικρίνεια, καλλιεργούμε με τη στάση μας θάρρος, δύναμη, ανθεκτικότητα.
Προσοχή να μην ζητήσουμε φροντίδα από το παιδί.

Η συμμετοχή σε τελετές πένθους.

Το παιδί μπορεί να συμμετέχει, αν το επιθυμεί και κατανοεί τι πρόκειται να συμβεί.
Η τελετή βοηθά στη νοηματοδότηση και αποχαιρετισμό. Τελετές μετάβασης.

Τι απαντώ όταν με ρωτά “θα πεθάνεις κι εσύ;”

Αποφεύγουμε ψέματα ή υπεκφυγές.
Μιλάμε για τον κύκλο της ζωής και την αγάπη που μένει.

Πώς στηρίζω το παιδί στη θλίψη του:

Με παρουσία, ήρεμη αναγνώριση, ρουτίνα, αγκαλιά και χρόνο.
Αφήνουμε χώρο για ερωτήσεις και έκφραση συναισθημάτων (με λέξεις ή παιχνίδι).

Τι κάνουμε όταν πεθαίνει ένα κατοικίδιο:

Είναι μια “πρώτη εμπειρία πένθους” για πολλά παιδιά.
Δεν υποτιμούμε τον πόνο του παιδιού ούτε τον ωραιοποιούμε.

Τι θα κερδίσουν μέσα από αυτό το βίντεο:

Λόγια και τρόπους να μιλήσουν για τον θάνατο με ειλικρίνεια και τρυφερότητα.
Κατανόηση του πένθους με βάση την ηλικιακή φάση του παιδιού.
Δυνατότητα να στηρίξουν το παιδί χωρίς να το φοβίσουν ή να το φορτώσουν.
Ψυχραιμία και συναισθηματική παρουσία σε μια δύσκολη στιγμή για όλη την οικογένεια.

Corr, C. A., & Corr, D. M. (2021). Death & dying, life & living (8th ed.). Cengage Learning.

Elisabeth Kübler-Ross, Ε. (2019). Πλησιάζοντας τον θάνατο, Τα πέντε στάδια του πένθους. Ίκαρος

Feldman, R.S. (2009). Εξελικτική Ψυχολογία: Δια βίου ανάπτυξη, (Επιμ. Η. Μπεζεβέγκης). Gutenberg

Speece, M. W., & Brent, S. B. (1984). Children's understanding of death: A review of three components of a death concept. Child Development, 55(5), 1671–1686

Worden, J. W. (2009). Children and grief: When a parent dies. Guilford Press.

Αναγνωστοπούλου, Τ & Χατζηνικολάου, Σ. (2009). Το πένθος στα παιδιά. Εκδόσεις ΙΨΥ

Συλλογικό (2024) . Η απώλεια και το πένθος στην δόμηση του ψυχισμού. Αρμός

Θάνατος
παιδί και απώλεια
Πως μιλάω για τον θάνατο;

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για τον θάνατο;

19'

Τι θα συζητήσουμε:

Πώς βιώνει την απώλεια το παιδί ανά ηλικία.

Νήπια: Αντιδράσεις απώλειας σύνδεσης και ασφάλειας.
Προσχολική ηλικία: Σύγχυση μεταξύ ύπνου και θανάτου, χρονική σύγχιση, μη κατανόηση μονιμότητας.
Παιδιά σχολικής ηλικίας: Ανάγκη για λογική εξήγηση, φόβος απώλειας και εγκατάλειψης.
Έφηβοι: Υπαρξιακές ερωτήσεις, έντονο συναίσθημα, απομόνωση ή υπερδραστηριότητα.

Τι λέμε και τι δεν λέμε στο παιδί γύρω από τον θάνατο, πως τον νοηματοδοτούμε λεκτικά.

Τι αποφεύγουμε: «κοιμήθηκε», «έγινε άγγελος», «έφυγε».
Τι λέμε αντ’ αυτού: Λόγια που εξηγούν με απλότητα τη βιολογία και τον κύκλο της ζωής, χωρίς τρομακτικές γενικεύσεις.
Μιλάμε για την έννοια της ψυχής σαν το αγγελάκι που ζει μέσα μας και μας προστατεύει.

Πως διαχειρίζομαι και δείχνω το δικό μου πένθος στο παιδί.

Δεν κρύβουμε, αλλά εκφράζουμε την θλίψη με ασφάλεια.
Διδάσκουμε συναισθηματική ειλικρίνεια, καλλιεργούμε με τη στάση μας θάρρος, δύναμη, ανθεκτικότητα.
Προσοχή να μην ζητήσουμε φροντίδα από το παιδί.

Η συμμετοχή σε τελετές πένθους.

Το παιδί μπορεί να συμμετέχει, αν το επιθυμεί και κατανοεί τι πρόκειται να συμβεί.
Η τελετή βοηθά στη νοηματοδότηση και αποχαιρετισμό. Τελετές μετάβασης.

Τι απαντώ όταν με ρωτά “θα πεθάνεις κι εσύ;”

Αποφεύγουμε ψέματα ή υπεκφυγές.
Μιλάμε για τον κύκλο της ζωής και την αγάπη που μένει.

Πώς στηρίζω το παιδί στη θλίψη του:

Με παρουσία, ήρεμη αναγνώριση, ρουτίνα, αγκαλιά και χρόνο.
Αφήνουμε χώρο για ερωτήσεις και έκφραση συναισθημάτων (με λέξεις ή παιχνίδι).

Τι κάνουμε όταν πεθαίνει ένα κατοικίδιο:

Είναι μια “πρώτη εμπειρία πένθους” για πολλά παιδιά.
Δεν υποτιμούμε τον πόνο του παιδιού ούτε τον ωραιοποιούμε.

Τι θα κερδίσουν μέσα από αυτό το βίντεο:

Λόγια και τρόπους να μιλήσουν για τον θάνατο με ειλικρίνεια και τρυφερότητα.
Κατανόηση του πένθους με βάση την ηλικιακή φάση του παιδιού.
Δυνατότητα να στηρίξουν το παιδί χωρίς να το φοβίσουν ή να το φορτώσουν.
Ψυχραιμία και συναισθηματική παρουσία σε μια δύσκολη στιγμή για όλη την οικογένεια.

Corr, C. A., & Corr, D. M. (2021). Death & dying, life & living (8th ed.). Cengage Learning.

Elisabeth Kübler-Ross, Ε. (2019). Πλησιάζοντας τον θάνατο, Τα πέντε στάδια του πένθους. Ίκαρος

Feldman, R.S. (2009). Εξελικτική Ψυχολογία: Δια βίου ανάπτυξη, (Επιμ. Η. Μπεζεβέγκης). Gutenberg

Speece, M. W., & Brent, S. B. (1984). Children's understanding of death: A review of three components of a death concept. Child Development, 55(5), 1671–1686

Worden, J. W. (2009). Children and grief: When a parent dies. Guilford Press.

Αναγνωστοπούλου, Τ & Χατζηνικολάου, Σ. (2009). Το πένθος στα παιδιά. Εκδόσεις ΙΨΥ

Συλλογικό (2024) . Η απώλεια και το πένθος στην δόμηση του ψυχισμού. Αρμός

Θάνατος
παιδί και απώλεια
Πως μιλάω για τον θάνατο;

Μενού Πλοήγησης

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για τον θάνατο;

Χαρά Κουκουράκη

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για τον θάνατο;

Χαρά Κουκουράκη