Η Μητρότητα & Πραγματικότητα: Γιατί δεν είναι πάντα αγάπη με την πρώτη ματιά

Τι εννοεί όποιος/α λέει σε κάποιον γονιό που περιμένει το μωρό του ότι «Μόλις δεις το παιδί σου θα το αγαπήσεις όσο τίποτα, και θα ξεχάσεις, ταλαιπωρία, πόνους, νύστα...επιτόπου!»

Όποιος/α ακούσεις να σου λέει αυτό το στερεότυπο ως απάντηση στην επικοινωνία της ανησυχίας σου για τις πολλές δυσκολίες και ανατροπές που φέρνει η γέννηση ενός μωρού, εννοεί πως:

• Είναι υποχρεωτικό και απαραίτητο να σε κατακλύσει ατελείωτη αγάπη για ένα μωρό που δεν γνωρίζεις και που δεδομένα θα ανατρέψει τη ζωή σου όπως την ήξερες και που θα χρειάζεται την αμέριστη προσοχή και φροντίδα σου. Ειδικότερα για τις μαμάδες, όλες αυτές οι δυσκολίες περιλαμβάνουν επιπλέον πόνο και σωματική καταπόνηση.
• Η αγάπη αυτή που θα νιώσεις έτσι αυτονόητα και μαγικά επιτόπου, θα πρέπει να σε κάνει να ξεχάσεις όλες τις άλλες πτυχές του  εαυτού σου ως άνθρωπο και να περιορίσεις την πηγή της ευχαρίστησής σου στο να αγαπάς και να φροντίζεις το μωρό σου....αφήνοντας οποιαδήποτε έννοια αυτοφροντίδας σε ένα άλλο μακρινό γαλαξία.
• Σε περίπτωση που δεν συμβούν μαγικά όλα τα παραπάνω, είσαι λάθος! Κάτι σου ξέφυγε ή μπορεί κιόλας να μην αγαπάς το μωρό σου όσο αγαπούν οι άλλοι γονείς τα μωρά τους.

Πότε και γιατί μπορεί να ακούσεις αυτό το στερεότυπο;

Η έκφραση αυτού του στερεοτύπου γονεϊκότητας, όπως και των περισσότερων, πραγματοποιείται με στόχο να βγάλει, όποιον/α σε ακούει να μιλάς για κάποια ανησυχία σχετικά με την γέννηση και τη φροντίδα του μωρού, και του εαυτού σου μετά τον τοκετό, από την δύσκολη θέση του να σε κατανοήσει και να μοιραστεί το συναίσθημά σου. Απευθύνομαι, κυρίως, στις μαμάδες, γιατί αυτό το στερεότυπο κρύβει επιπλέον και την απόλυτα σεξιστική ιδέα ότι η μαμά, περισσότερο από τον μπαμπά, πρέπει να αρκείται στην αγάπη που νιώθει για το παιδί της, να υπομένει τα πάντα στο όνομα της μητρότητας και να αφήσει πίσω της κάθε άλλη πτυχή της ζωής της από τη στιγμή που θα φέρει στον κόσμο το μωρό της. Συνηθέστερα θα ακούσεις αυτό το στερεότυπο από άνδρες, οι οποίοι καν δεν έχουν οι ίδιοι αυτή την εμπειρία, αλλά και από γυναίκες παλαιότερων γενεών.

Πώς γίνεται αντιληπτό αυτό το στερεότυπο από τον γονιό στον οποίο το απευθύνουν;

Εκτός και αν αγνοήσεις αυτήν την τοποθέτηση ευθύς εξαρχής, σε κάθε άλλη περίπτωση το να σε διαβεβαιώσει κάποιος για το πώς θα νιώσεις σε μια τόσο μοναδική και προσωπική στιγμή όσο η γέννηση του παιδιού σου είναι τουλάχιστον απαξιωτικό για την προσωπική σου ζωτική εμπειρία, αφού την εξισώνει με όλες τις γεννήσεις όλων των παιδιών. Επίσης, δημιουργεί την ασφυκτική αίσθηση ότι δεν δικαιούσαι να εκφράσεις οποιαδήποτε δυσφορία, και ούτε καν να αντιληφθείς ως δύσκολη την γονεϊκότητα στην αρχή της τουλάχιστον. Αν ακούσεις αυτό το στερεότυπο κατά την εγκυμοσύνη σου, ενώ γνωρίζεις για τις δυσκολίες του τοκετού και της βρεφικής φροντίδας, είναι πολύ πιθανό να σκεφτείς ότι από όταν φέρεις στον κόσμο το παιδί σου δεν θα σου επιτρέπεται να έχεις και να εκφράζεις ανάγκες, παρά μόνο ευγνωμοσύνη για το μωρό που απέκτησες. Από όλα τα παραπάνω, φυσικό επόμενο είναι να νιώσεις φόβο, απομόνωση και τεράστιο θυμό!

Γιατί αποτελεί στερεότυπο;

Η έκφραση αυτή δεν αποτελεί πραγματικό αντίκτυπο ούτε της δικής σου αλλά και καμίας γονεϊκότητας, και είναι ένα πολύ βαθιά ριζωμένο στερεότυπο, καθώς αντανακλά την απολύτως σεξιστική και ξεπερασμένη αντίληψη ότι η μητρότητα και η αγάπη προς το παιδί σου είναι ο μόνος τρόπος αυτοπραγμάτωσης. Κάτι τέτοιο προφανώς δεν ισχύει, ενώ αντίθετα:

• Η αγάπη είναι ένα συναίσθημα που ο καθένας το βιώνει διαφορετικά και μεταβάλλεται κάθε στιγμή. Κανείς, λοιπόν, δεν μπορεί να το προσδιορίσει, πόσο μάλλον να το προβάλει σε κάποιον άλλο, ως ένα καθολικό γεγονός.
• Το πότε και πώς θα βιώσεις αγάπη για το μωρό σου και κυρίως πότε θα βρει αυτό το συναίσθημα το χώρο για να σε κατακλύσει εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες, κάποιοι προβλεπόμενοι αλλά οι περισσότεροι τελείως αστάθμιστοι (από το πόσο δυσκολεύτηκες να συλλάβεις το μωρό σου, ποιες δυσκολίες αντιμετώπισες στην εγκυμοσύνη ή και στον τοκετό, μέχρι τις συνθήκες της γονεϊκότητάς σου, τη συντροφική σου σχέση, κλπ). 
• Όποτε και να έρθει όμως αυτή η αγάπη, είναι απολύτως ανθρώπινο να συνυπάρχει και με πολύ οδυνηρά συναισθήματα, καθώς και με τεράστια σωματική και ψυχολογική καταπόνηση που έρχονται με τη γονεϊκότητα. Το να τα νιώσεις είναι αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας, και το να τα ακούσεις και να τα φροντίσεις είναι ευθύνη σου τόσο ή και περισσότερο και από την φροντίδα του μωρού σου. Η αγάπη προς το παιδί σου δεν είναι παυσίπονο, αντικαταθλιπτικό ή αγχολυτικό χάπι. Ναι, οι ορμόνες των πρώτων ημερών μετά τη γέννα, βοηθούν κάποιες φορές σε αυτήν την κατά τα άλλα, πολύ απότομη προσγείωση, και ναι, εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια σου ένα τεράστιο θαύμα, αλλά δεν υπάρχει καμία απαίτηση να φτάνουν για να είσαι καλά με όλα όσα συμβαίνουν και απαιτούνται από εσένα με την έλευση του μωρού σου... Γιατί να πρέπει, δηλαδή η γονεϊκή αγάπη να απορροφήσει κάθε άλλο συναίσθημα και βίωμα;

Πώς να θωρακιστείς απέναντι σε όσους σου λένε ότι «τα δέκα πρώτα χρόνια είναι τα δύσκολα;»

Το να τοποθετηθείς, να εξηγήσεις ή να απαντήσεις με κάποια ή όλες τις παραπάνω πληροφορίες όταν κάποιος/α σου απευθύνει αυτό το στερεότυπο, είναι δικό σου θέμα και εξαρτάται από τη διάθεσή σου εκείνη τη στιγμή και από τον ρόλο που παίζει αυτός ο άνθρωπος στη ζωή, και κατ’επέκταση το πόσο σημαντικό είναι για εσένα να σε κατανοήσει.

Ό,τι και να επιλέξεις να κάνεις, ή να μην κάνεις, μην ξεχνάς ότι:

• Το να επικοινωνείς οτιδήποτε σε απασχολεί, ανεξάρτητα από το τι πιστεύουν ή νιώθουν οι άλλοι για αυτό, είναι αναφαίρετο δικαίωμά σου. 
• Το να σε απασχολεί η γονεϊκότητά σου, σε οποιαδήποτε φάση της, είναι δείγμα ενδιαφέροντος και προσωπικής δέσμευσης προς το παιδί σου και προς τον εαυτό σου, και όχι ένδειξη αδυναμίας ή γονεϊκής σου αποτυχίας.